Vastgoedbeheer in 2026: De beheerder als risicostuurder

Dit artikel verscheen eerder in het Vastgoedjournaal

Tot de leuke dingen van een opleiding behoren voor mij de contacten met de alumni van de MRE- opleiding aan de Amsterdam School of Real Estate. In januari hadden we een reünie met klas 1999-2001. Een mooi moment om bij te praten en om elkaar te informeren over de nieuwste ontwikkelingen. Zo ook over het beheer van vastgoed, het thema van deze maand in Vastgoedjournaal. Regels worden strenger en beter gehandhaafd, kosten en capaciteit staan onder druk, en datavragen vanuit asset management, financiers en huurders worden structureel. Geert Janssen van MAES notarissen destilleert in deze column zes aandachtspunten, die dit jaar in asset-managementland de agenda bepalen.

Ten eerste is huurregulering in het middensegment niet langer een eenmalige implementatie, maar een operationeel proces dat continu gecontroleerd moet kloppen. Vastgoedmanagers worden afgerekend op WWS-consistentie, correcte contractvorming, transparante indexatie en het kunnen onderbouwen van de huurprijs bij vragen van huurders, toezichthouders of gemeenten. Dit vraagt om dossiervorming per woning en een doortimmerd beheersysteem: niet alleen de actuele huur, maar ook de onderbouwing, mutaties, woningkenmerken en historische keuzes moeten direct reproduceerbaar zijn.

Ten tweede schuift compliance op van juridisch thema naar service- en reputatiethema. Goed verhuurderschap, klachtprocedures, informatieplichten en lokale vergunningsregimes zorgen ervoor dat de frontoffice, debiteurenbeheer en technisch beheer in één lijn moeten werken. Voor institutionele beleggers betekent dit dat je niet alleen op leegstand en incasso stuurt, maar ook op aantoonbaar fatsoenlijke processen: responstijden, afhandeling van gebreken, communicatie over servicekosten en eenduidige escalatiepaden. In retail en kantoren komt daar nog bij dat discussies over servicekosten en doorbelastingen sneller juridiseren als de transparantie of meetmethodiek niet op orde is. Wat vroeger beheerpraktijk was, is nu governance.

Capex onder druk

Ten derde blijft onderhoud duur en moeilijk planbaar, mede door schaarste aan vakmensen en hogere uitvoeringskosten. Dat vertaalt zich in langere doorlooptijden, minder concurrentie in aanbestedingen en meer prijsrisico’s bij storingswerk. De impact zit niet alleen in de rekening, maar vooral in de voorspelbaarheid. Institutionele portefeuilles vragen om kasstroomzekerheid; daarom wordt het onderhoudsregime in 2026 vaker risicogestuurd ingericht: strakkere definities van prestatiecontracten, hogere eisen aan first time fix, en meer nadruk op data uit meldingen, inspecties en installatiemonitoring om het MJOP te herijken. Een beheerder die kan uitleggen waarom het ene complex naar voren wordt getrokken en het andere juist niet, levert direct waarde.

Ten vierde is verduurzaming definitief een asset-bepalende factor. Voor kantoren blijft de minimale energieprestatie een harde randvoorwaarde voor verhuurbaarheid, maar de echte verandering is dat verduurzaming niet meer los staat van het dagelijks beheer. Energiedata, binnenklimaat, installatiestatus en gebruikersgedrag bepalen steeds vaker of maatregelen daadwerkelijk renderen. In retail zie je dat huurders meer comfort en lagere energielasten verwachten, terwijl de split incentive (wie betaalt versus wie profiteert) blijft schuren. De vastgoedmanager zit daardoor vaker aan tafel bij keuzes die vroeger bij asset management lagen: welke capex is nodig om stranded risk te voorkomen, welke scope is realistisch per object, en hoe verwerk je dit in servicekosten, huurcontracten en planning met minimale overlast?

Data als asset

Ten vijfde wordt ESG-rapportage steeds meer een ketenvraagstuk. Ook als een portefeuille niet in elke entiteit direct rapportageplichtig is, vragen beleggers, banken en huurders om vergelijkbare datapunten: energie, CO2, materiaalstromen, risico’s, sociale indicatoren en governance. Dat kan alleen als property management de brondata op orde heeft en definities consistent zijn. De winst zit in standaardisatie: één meet- en rekenmethodiek, duidelijke dataverantwoordelijkheid, en 'assurance-ready' documentatie. Wie dit goed neerzet, maakt financiering en waardering minder frictievol en voorkomt last-minute datapaniek aan het eind van het boekjaar.

Ten zesde versnelt technologie het vak, maar legt het ook bloot. AI en automatisering nemen repeterende taken over (contractextractie, triage van meldingen, incasso-signalering), waardoor de toegevoegde waarde verschuift naar regie, interpretatie en stakeholdermanagement. Tegelijk groeit de afhankelijkheid van digitale systemen: gebouwbeheer, toegangscontrole, slimme meters en leveranciersportalen. Dat maakt cyberrisico en datakwaliteit onderdeel van je beheerbaseline. In 2026 verwacht de opdrachtgever niet alleen dat je processen efficiënt zijn, maar ook dat je kunt aantonen wie toegang heeft tot welke systemen, hoe je incidenten afhandelt en hoe je leveranciers in de keten beheerst.